تصور کنید در کلاسی درس می‌خوانید که مدرس برای شما قانون‌هایی وضع کرده است. مثلاً اگر دیر به کلاس آمدید، باید تا ۳۰ دقیقه ساعت بعد، کل کلاس را شیرینی خامه‌ای مهمان کنید. در آن لحظه شما هنوز حقوق ماهیانه خود را دریافت نکردید و از اینکه در ترافیک هم مانده‌اید اعصابتان خورد است. در آن لحظه با دوستی تماس می‌گیرید و خواهش و تمنا، هزینه یک جعبه‌ی شیرینی تازه را به وسیله او پرداخت می‌کنید. بعد از این همه مکافات به کلاس وارد می‌شوید. بعد از اجرای قانون، با مدرسی روبه رو می شوید که هرچه از او می‌پرسید مبحث را تغییر می‌دهد یا جواب‌های بی‌ربط می‌دهد. انگیزه درسخواندنتان سلب می‌شود. از آن طرف تعداد دانشجویان آنقدر زیاد است که باید به انتهای کلاس بروید، استاد هم که قدش کوتاه است و در صندلی خود فرو رفته را تا ۳ ساعت نصفه و نیمه باید تحمل کنید.
در این حالت جلسات دیگر چگونه به کلاس خواهید رفت و چه تأثیری چنین شیوه‌ی مدیریت کلاس برای یادگیری‌تان خواهد داشت؟
جان ولدون (۲۰۲۲) نکاتی در زمینه مدیریت کلاس درس مطرح می‌کند که به شرح زیر است:
–تدریس یک امر اعتمادسازی است
مدیریت کلاس درس در آموزش عالی ربطی به تحمیل مجموعه‌ای از قوانین به دانشجویان ندارد که توسط مدرس ابداع شود: «این کلاس درس من است، این قوانین من است و شما از آنها اطاعت خواهید کرد.» هیچ کس چنین حکمرانی را دوست ندارد و چنین ساختاری دانشجویان را به مخالفت و سرپیچی دعوت می‌کند. در عوض، مدیریت مؤثر کلاس درس بیشتر در مورد ایجاد روابط قابل اعتماد و ایجاد احساس خواستن در افراد و اینکه آنها بخشی از ساختار حاکم هستند، میباشد.
ایجاد اعتماد بدون اعتماد سخت است. بنابراین، به عنوان یک مدرس، باید به خودتان اعتماد داشته باشید. حتی اگر یکاستندآپ کمدی هم باشید باید با اعتماد بنفس باشید. اگر یک کمدین خوشحال باشد، اگر اعتماد به نفس داشته باشد، مخاطب به او اعتماد خواهد کرد و با او همراه خواهد شد. با این حال، اگر آشکارا ناراحت باشد، اگر وحشت زده به نظر رسد، پس مخاطب بی قرار می‌شود و هق‌هق شروع می‌شود. همین امر در مورد تدریس نیز صدق می کند. چهسخنرانی باشد و چه کار سمینار، شما باید با اعتماد به نفس به نظر برسید، پس می‌توانید اگر اعتماد به نفس ندارید آن را جعل کنید.
–مالک فضا باشید
به مدرسان موفقی که می‌شناسید فکر کنید. پشت میزها یا سخنرانی‌هایشان خم نمی‌شدند. آنها در حالی که پشت خود را به دیوار چسبانده بودند نمی‌ایستادند. آنها طوری در اتاق حرکت می‌کردند که انگار صاحب آن بودند، با دانشجویان خود ارتباط چشمی برقرار می‌کردند و با اطمینان با آنها صحبت می‌کردند. صد البته که کلاس متعلق به همه افراد است، اما ابتدا باید متعلق به مدرس باشد.
مجبور نیستید مانند یک قلاب بی‌سر در اطراف اتاق بدوید، اما باید نشان دهید که در فضا حضور دارید. انجام این کارکمک می‌کند تا کلاس درس به مکانی امن تبدیل شود و شما به شخصیتی تبدیل شوید که دانشجویان می‌توانند برایهدایت خود، به شما اعتماد کنند.
–دانشجویان خود را بشناسید
همه نمی‌خواهند مورد توجه قرار گیرند، اما تقریباً همه، حتی دانشجویان ساکت هم، می‌خواهند شناخته شوند. اینباعث می‌شود افراد احساس ارزشمندی کنند و به ایجاد رابطه اعتماد بین شما و آنها کمک می‌کند. نام دانشجویان خود را در اسرع وقت یاد بگیرید و اگر کلاس به اندازه کافی کوچک است، درباره‌ی آنها، سرگرمی‌‌هایشان، علاقه‌مندی‌ها‌یشان و غیره بیشتر بدانید. وقتی به کلاس می‌آیند با نام کوچک از آنها استقبال کنید و وقتی از آنها سؤال می‌کنید به آنها توجه کنید. این نشان می‌دهد که شما به آنها اهمیت می‌دهید و این رابطه اعتماد را تقویت می‌کند.
– برای تمرین‌ها آماده باشید اما برای فروتنی نیز آماده باشید
بخشی از اعتماد به نفس در این مرحله در حال آماده شدن است. قبل از شروع کلاس تکالیف خود را انجام دهید. این کار شماست. شما باید کاملاً در موضوع خود مسلط باشید، اما این بدان معنا نیست که شما باید پاسخ هر سؤالی را که احتمالاً دانشجویان می‌پرسند بدانید. در واقع، اینکه بتوانید آشکارا اعتراف کنید که همه پاسخ‌ها را ندارید، بدون اینکه دچارسردرگمی شوید، هم اعتماد به نفس و هم فروتنی را نشان می‌دهد. این نشان می‌دهد که شما و کلاس با هم در یک سفریادگیری هستید.
–با یک منشور رهبری کنید، نه مجموعه ای از قوانین بدون مشارکت دادن دانشجویان.
منشور یک راه مؤثر برایایجاد حس همبستگی و مسئولیت پذیری در دانشجویان میباشد. دانشجویان چه نوع رفتاری را قابل قبول می‌دانند؟چگونه از شما انتظار دارند که با تأخیر و یا با کسانی که درس نمی‌خوانند یا تکلیف کلاس را انجام نمی‌دهند، برخورد کنید؟ چه رفتاری از شما انتظار دارند؟
کلاس را وادار کنید تا منشور را روی تخته بنویسند. از همه بخواهید آن را امضاء کنند و عکس بگیرند. می‌توانید درصورت لزوم به این منشور مراجعه کنید، اینها استانداردهایی هستند که همه توافق کرده‌اند که از آنها پیروی کنند.
با این حال، هنگامی که نقض می‌شود، سعی کنید با طنز به آنها نزدیک شوید. هرگز به‌طور آشکار عصبانی نشوید وهرگز اولتیماتوم‌هایی صادر نکنید که شما یا دانشجویی برای ترک آن مجبور شود.
–برخورد با وسایل در کلاس
در دنیای امروز، توجه تقسیم می‌شود، چه بین لپ‌تاپ و تلویزیون و چه بین تلفن و مکالمه صورت می‌گیرد، در همه جا قابل قبول است، بهجز کلاس درس. چگونه با آن برخورد خواهید کرد؟ بعید است که یک “نه” به دستگاه‌ها کارساز باشد. دانشجویان زیرمیز یا وقتی شما رویتان را برمی‌گر‌دانید، پیامک ارسال می‌کنند. آیا در هر ساعت، پنج دقیقه برای ارسال پیامک وقت میگذارید؟ آیا با کلاس خود در مورد توجه تقسیم شده وسایل بحث می کنید و چیزی به منشور کلاس اضافه می کنید؟
برخورد علنی با موضوع و مشارکت دادن دانشجویان در هر تصمیمی که در این زمینه گرفته می‌شود، کلیدی است.
–یک کلاس درس فعال و جذاب را ترویج دهید
در یک کلاس غیرفعال، دانشجویان می‌نشینند و گوش می‌دهند. آنها همچنین تمایل به بی‌حوصلگی و بی‌قراری دارند. در یک کلاس درس فعال، به آنها اختیار داده می شود و مسئولیت ایجاد دانش خود را دارند. آنها به چالش کشیده میشوند تا در پژوهش شرکت کنند، سؤالات، پاسخ‌ها و درک خود را مطرح کنند.
✍🏻صدف پورمنصف
John Weldon(2022). Classroom management techniques you don’t get taught.https://www.timeshighereducation.com/campus/classroom-management-techniques-you-dont-get-taught
آخرین دیدگاه‌ها